Psychoterapia dzieci i młodzieży, przewodnik dla rodziców

Psychoterapia dzieci i młodzieży to praca z nastolatkiem lub dzieckiem prowadzona przez specjalistę przeszkolonego w pracy z młodszymi pacjentami, zwykle z udziałem rodziców lub opiekunów. Ten przewodnik pomaga zrozumieć, jak wygląda taka terapia i na co zwrócić uwagę przy wyborze terapeuty.

Na czym polega psychoterapia dzieci i młodzieży

Psychoterapia dzieci i młodzieży dostosowuje formę pracy do wieku: małe dziecko częściej komunikuje się przez zabawę i rysunek, nastolatek raczej przez rozmowę. Terapeuta tworzy bezpieczne miejsce, w którym młoda osoba może mówić o tym, co przeżywa, a rodzice dostają ogólne informacje o przebiegu pracy.

Do gabinetu trafiają rodziny z różnych powodów: z nagłą zmianą zachowania, wycofaniem, trudnościami w szkole, konfliktami w domu, doświadczeniem straty czy rozwodu rodziców. Nie ma jednej listy powodów, bo każdą sytuację ocenia się osobno. Rodzic nie musi mieć gotowej diagnozy, wystarczy zaniepokojenie i chęć porozmawiania.

Kto prowadzi terapię dzieci i młodzieży

Terapię prowadzą psychoterapeuci z przygotowaniem do pracy z dziećmi i młodzieżą, najczęściej psycholodzy lub lekarze po szkoleniu psychoterapeutycznym. Pracują w różnych nurtach, w tym w nurcie poznawczo behawioralnym, psychodynamicznym i systemowym.

Rola lekarza psychiatry dzieci i młodzieży jest inna: ocenia, czy potrzebne jest leczenie farmakologiczne, i prowadzi diagnostykę. Różnicę ról opisuje wpis o psychologu, psychiatrze i psychoterapeucie. Nurty porównujemy w przewodniku po psychoterapii.

Jakie kwalifikacje sprawdzić

Praca z młodszymi osobami wymaga specjalnego przygotowania, więc sprawdź, czy terapeuta ma doświadczenie w tej grupie wiekowej.

Certyfikat psychoterapeuty lub status osoby w trakcie szkolenia pod superwizją.
Szkolenie lub doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą, z określeniem przedziału wiekowego.
Nurt pracy i sposób włączania rodziców w proces.
Jasne zasady poufności: co terapeuta przekazuje rodzicom, a co zostaje w gabinecie.

Weryfikację dokumentów opisuje poradnik o certyfikacie psychoterapeuty, a oznaczenia w katalogu wyjaśnia strona jak polecamy.

Ile trwa terapia dzieci i młodzieży

Sesje z nastolatkiem trwają zwykle 50 minut, a z młodszym dzieckiem bywają krótsze, od 30 do 45 minut. Spotkania odbywają się najczęściej raz w tygodniu, a rodzice uczestniczą w nich w części lub w osobnych konsultacjach.

Przebieg zależy od celu pracy: krótsza interwencja może zająć kilka miesięcy, a głębsze trudności wymagają dłuższego procesu. Do pierwszych spotkań należy zwykle rozmowa z rodzicami, a następnie krótkie spotkanie z dzieckiem, w którym terapeuta ocenia, czy i jak z nim pracować. Obowiązuje zgoda opiekunów prawnych, a w przypadku nastolatka ważna jest też jego własna gotowość.

Pytania na pierwszą konsultację

Przed pierwszą wizytą warto spokojnie powiedzieć dziecku, co je czeka, i zebrać własne pytania.

Jakie ma Pan lub Pani doświadczenie w pracy z dziećmi w wieku mojego dziecka?
Jaką rolę mają rodzice w procesie i jak często odbywają się konsultacje z nimi?
Jakie informacje będą przekazywane rodzicom, a które zostaną w gabinecie?
Co zrobić, gdy dziecko nie chce przyjść na kolejne spotkanie?
Czy możliwe są spotkania zdalne? Zasady opisuje przewodnik o psychoterapii online.

Skąd wiem, że moje dziecko potrzebuje terapii?

Nie ma jednego sygnału. Wskazówką bywa długotrwała zmiana zachowania, nastroju lub funkcjonowania w szkole, ale ocenę zostaw specjaliście, który spotka się z rodziną.

Czy dziecko musi chcieć przyjść?

Zgoda dziecka ułatwia pracę, zwłaszcza u nastolatków. Terapeuta pomaga zaprosić młodą osobę do rozmowy bez zmuszania jej.

Czy rodzic będzie wiedział wszystko, co dziecko powie?

Nie. Zasady poufności ustala się na początku, a terapeuta informuje rodziców o ogólnym przebiegu pracy i o sprawach, które wymagają ich udziału.

Czy potrzebne jest skierowanie?

Do prywatnego gabinetu nie. W placówkach publicznych zasady zależą od miejsca, więc zapytaj przy rejestracji.

Pracujesz w tym obszarze? Przejmij swój profil

Prowadzisz terapię dzieci i młodzieży? Przejmij profil gabinetu, wskaż przedział wiekowy, nurt i obszary pracy, a rodzice szukający terapeuty znajdą Cię w katalogu. Zapytania o termin trafiają do Ciebie bez prowizji, od 219 zł netto miesięcznie, szczegóły w cenniku.

Gdy potrzebujesz pomocy od razu

Jeśli rodzina jest w kryzysie, zadzwoń do Centrum Wsparcia pod numer 800 70 2222 lub do telefonu zaufania dla dorosłych pod numer 116 123. Treść ma charakter redakcyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.