Psychoterapia, rodzaje, nurty i przebieg terapii

Psychoterapia to regularne spotkania z przeszkolonym specjalistą, prowadzone według określonej metody, których celem jest zrozumienie własnych trudności i zmiana sposobu radzenia sobie z nimi. Ten przewodnik porządkuje rodzaje terapii, nurty i pytania, które warto zadać przed pierwszą wizytą, a kolejne strony prowadzą do terapeutów w Twoim mieście.

Kto prowadzi psychoterapię i co sprawdzić

Psychoterapię prowadzi psychoterapeuta, czyli osoba po wieloletnim szkoleniu w wybranym nurcie, najczęściej z wykształceniem psychologicznym lub lekarskim. Samo ukończone studia nie wystarczają, bo psychoterapii uczy się w osobnych szkołach, w trakcie których adept pracuje pod okiem superwizora.

Przed umówieniem wizyty sprawdź cztery rzeczy: czy terapeuta ma certyfikat psychoterapeuty wydany przez towarzystwo zawodowe, czy jest w trakcie szkolenia i pod superwizją, w jakim nurcie pracuje oraz z jakimi problemami zwykle się spotyka. Te informacje powinny być jawne na profilu albo w rozmowie telefonicznej.

Różnicę między psychologiem, psychiatrą i psychoterapeutą wyjaśnia artykuł o tym, do kogo iść z jakim problemem, a sposób weryfikacji dokumentów opisujemy w poradniku o certyfikacie psychoterapeuty. Na PolecaniTerapeuci słowo „polecany” oznacza wyłącznie kryteria opisane na stronie jak polecamy.

Rodzaje psychoterapii i główne nurty

Rodzaje psychoterapii dzielimy według tego, kto przychodzi, oraz według nurtu, czyli teorii, na której opiera się praca. Pod względem uczestników wyróżniamy terapię indywidualną, terapię par, terapię rodzin i terapię grupową.

Terapia indywidualna: rozmowa jeden na jeden, najczęściej raz w tygodniu, o sprawach osoby, która przyszła.
Terapia dla par: spotkania z dwiema osobami, w których przedmiotem pracy jest relacja.
Terapia uzależnień: praca z uzależnieniem od substancji lub zachowań i z bliskimi osób uzależnionych.
Terapia traumy z użyciem EMDR oraz praca psychotraumatologa: doświadczenia przemocy, wypadku, utraty lub innego zdarzenia przekraczającego zdolność radzenia sobie.
Psychoterapia dzieci i młodzieży: praca z nastolatkiem lub dzieckiem, zwykle z udziałem rodziców.

Wśród nurtów najczęściej spotkasz podejście poznawczo behawioralne, psychodynamiczne, systemowe, Gestalt i integracyjne. Porównanie dwóch największych znajdziesz we wpisie o psychoterapii psychodynamicznej i poznawczo behawioralnej. Nurt nie decyduje o wszystkim, bo równie ważna jest relacja z terapeutą i regularność spotkań.

Jak wygląda terapia i ile trwa

Typowa sesja trwa około 50 minut i odbywa się raz w tygodniu, w gabinecie albo przez internet. Pierwsze spotkania służą poznaniu się: terapeuta pyta, z czym przychodzisz, jakie masz oczekiwania i co już próbowano zmienić, a razem ustalacie zasady pracy, w tym termin, opłatę i zasady odwoływania wizyt.

Czas trwania zależy od celu. Praca nad konkretną trudnością bywa krótsza i trwa od kilku miesięcy, natomiast terapia głębsza, nastawiona na zmianę utrwalonych wzorców, może trwać rok lub dłużej. Terapeuta powinien omówić z Tobą przewidywany czas na początku i wracać do tego tematu w trakcie pracy.

Rozmowy są objęte tajemnicą zawodową, z ustawowymi wyjątkami, o których terapeuta informuje na początku. Szerszy opis pierwszego spotkania znajdziesz we wpisie psychoterapia, co to jest.

Pytania na pierwszą konsultację

Pierwsza konsultacja jest dla obu stron okazją do sprawdzenia, czy chcecie ze sobą pracować, więc warto przyjść z pytaniami.

W jakim nurcie Pan lub Pani pracuje i jak to wygląda w praktyce?
Jaki ma Pan lub Pani certyfikat, w którym towarzystwie i czy korzysta z superwizji?
Czy zajmuje się Pan lub Pani problemem, z którym przychodzę?
Jak często się spotykamy, ile trwa sesja i jaki jest koszt?
Co się dzieje, gdy odwołam wizytę, i jak mogę się z Panem lub Panią skontaktować między sesjami?
Po ilu spotkaniach ocenimy, czy ta forma pracy mi odpowiada?

Psychoterapeuta w Twoim mieście

Katalog zbiera placówki i gabinety psychoterapii w całej Polsce, a liczba wpisów w mieście jest liczona na bieżąco. Wpisy z rejestru mają oznaczenie „wpis z rejestru, niezweryfikowany” oraz datę źródła, co wyjaśnia strona o źródłach danych.

Zacznij od swojego miasta: psychoterapeuta Warszawa, psychoterapeuta Wrocław, psychoterapeuta Poznań, psychoterapeuta Nowy Sącz i psychoterapia Sosnowiec. Jeśli wolisz spotkania z domu, zajrzyj do przewodnika o psychoterapii online. Inne miasta znajdziesz w wyszukiwarce, wybierając miasto, rodzaj terapii i formę pracy.

Czym różni się psychoterapia od rozmowy z przyjacielem?

Psychoterapia jest prowadzona przez przeszkoloną osobę według określonej metody, w jasno ustalonych ramach czasu i opłaty, a terapeuta nie ma własnego interesu w Twoich decyzjach. Obowiązuje go tajemnica zawodowa i superwizja pracy.

Czy potrzebuję skierowania na psychoterapię?

Do prywatnego gabinetu skierowanie nie jest potrzebne. Skierowanie bywa wymagane w placówkach, które mają kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, więc warto zapytać o to przy rejestracji.

Jak długo trzeba czekać na efekty?

To bardzo indywidualne i nie da się tego obiecać z góry. Terapeuta powinien na początku ustalić z Tobą cel i po kilku spotkaniach wspólnie ocenić, czy kierunek pracy jest właściwy.

Czy psychoterapia jest tylko dla osób w kryzysie?

Nie. Z terapii korzystają też osoby, które chcą lepiej zrozumieć własne reakcje, relacje albo trudne decyzje życiowe, choć jej forma i tempo zależą od sytuacji.

Pracujesz w tym obszarze? Przejmij swój profil

Jeśli prowadzisz gabinet lub ośrodek psychoterapii, Twój wpis może już być w katalogu. Przejęty profil pokazuje potwierdzone dokumentem kwalifikacje, nurt i obszary pracy, a zapytania o termin trafiają prosto do Ciebie, bez prowizji od pacjentów. Plany zaczynają się od 219 zł netto miesięcznie, więcej w cenniku i na stronie dla terapeutów.

Gdy potrzebujesz pomocy od razu

Jeśli jesteś w kryzysie, nie czekaj na wizytę. Zadzwoń do Centrum Wsparcia pod numer 800 70 2222 albo do telefonu zaufania dla dorosłych pod numer 116 123. Treści na tej stronie mają charakter redakcyjny i nie zastępują konsultacji ze specjalistą.