Psychotraumatolog, specjalista od skutków traumy

Psychotraumatolog to specjalista, którego praca koncentruje się na skutkach traumy psychicznej, czyli na reakcjach człowieka po zdarzeniach zagrażających życiu, zdrowiu lub poczuciu bezpieczeństwa. Ta strona opisuje taką specjalizację z punktu widzenia zakresu pracy, a nie jednej konkretnej metody.

Czym zajmuje się psychotraumatolog

Psychotraumatologia to dział wiedzy o psychicznych skutkach zdarzeń traumatycznych, takich jak wypadek, napaść, katastrofa, nagła śmierć bliskiej osoby, długotrwała przemoc czy doświadczenia wojenne. Psychotraumatolog pomaga zrozumieć reakcje, które pojawiają się po takim zdarzeniu, i ułożyć plan wsparcia.

Do typowych zagadnień należą nawracające wspomnienia, przeczulenie, unikanie miejsc i rozmów, poczucie odrętwienia oraz problemy ze snem. Nie ustala się ich na podstawie internetu, a diagnozę stawia lekarz lub uprawniony specjalista po rozmowie. Psychotraumatolog może też pracować z osobami niosącymi pomoc, na przykład z ratownikami czy świadkami zdarzeń.

Psychotraumatolog a psychoterapeuta i EMDR

Tytuł psychotraumatologa opisuje obszar specjalizacji, natomiast psychoterapeuta to osoba, która ukończyła szkolenie w prowadzeniu terapii. Jedno nie wyklucza drugiego: wielu psychotraumatologów jest także psychoterapeutami, ale nie jest to regułą.

EMDR jest z kolei konkretną metodą pracy, którą opisujemy na stronie terapeuta EMDR. Psychotraumatolog może stosować ją albo inne podejścia, na przykład poznawczo behawioralne. Ogólny podział w przewodniku po psychoterapii pomoże zorientować się w nurtach, a rozróżnienie zawodów wyjaśnia artykuł o psychologu, psychiatrze i psychoterapeucie.

Kto może być psychotraumatologiem

W Polsce nie ma jednego ustawowego tytułu psychotraumatologa, dlatego pod tą nazwą działają osoby o różnym przygotowaniu. Zazwyczaj są to psycholodzy, psychoterapeuci lub lekarze, którzy ukończyli dodatkowe kursy albo studia podyplomowe z zakresu traumy.

To oznacza, że sama nazwa nie mówi o kwalifikacjach i trzeba dopytać, na czym polega przygotowanie danej osoby. Dobry psychotraumatolog chętnie powie, gdzie się uczył, z jakimi grupami pracuje i w jakich sytuacjach kieruje do lekarza psychiatry.

Jakie kwalifikacje sprawdzić

Skoro specjalizacja nie jest regulowana jednym przepisem, dokumenty i doświadczenie mają duże znaczenie.

Wykształcenie bazowe: psychologia, medycyna lub inne, a do tego certyfikat psychoterapeuty albo status osoby w trakcie szkolenia pod superwizją.
Udokumentowane szkolenia z zakresu traumy, na przykład studia podyplomowe lub kursy u uznanych organizatorów.
Doświadczenie z konkretnym rodzajem zdarzeń: przemocą, wypadkami, żałobą po nagłej stracie, doświadczeniami z dzieciństwa.
Współpraca z lekarzem psychiatrą, gdy potrzebna jest diagnoza lub leczenie.

Sposób weryfikacji opisuje poradnik o certyfikacie psychoterapeuty, a oznaczenia profili wyjaśnia strona jak polecamy.

Ile trwa praca z psychotraumatologiem

Pierwsza konsultacja zwykle trwa około godziny i służy poznaniu sytuacji oraz ocenie, czy potrzebna jest psychoterapia, wsparcie interwencyjne, czy konsultacja lekarska. Po niej ustala się plan spotkań, najczęściej raz w tygodniu.

Praca po jednym, wyraźnym zdarzeniu bywa krótsza, a po doświadczeniach powtarzanych przez lata trwa dłużej i ma kilka etapów: stabilizację, pracę z przeżyciami i powrót do codziennych spraw. Nikt nie powinien obiecywać z góry konkretnej liczby sesji ani efektu.

Pytania na pierwszą konsultację

Warto przyjść z krótką listą pytań, zwłaszcza że rozmowa o trudnych przeżyciach bywa męcząca i łatwo o nich zapomnieć.

Jakie ma Pan lub Pani wykształcenie i jakie szkolenia z zakresu traumy?
Czy jest Pan lub Pani psychoterapeutą i w jakim nurcie pracuje?
Jakimi metodami zwykle się pracuje w mojej sytuacji i czy muszę opowiadać wszystko od razu?
Co robimy, gdy w trakcie pracy emocje stają się zbyt silne?
Kiedy zalecana jest konsultacja z lekarzem psychiatrą?

Czy psychotraumatolog to to samo co psycholog?

Nie zawsze. Psycholog ma wykształcenie psychologiczne, a psychotraumatolog to osoba, która specjalizuje się w traumie. Może być psychologiem, ale może mieć też inne wykształcenie, dlatego warto zapytać o przygotowanie.

Czy po upływie wielu lat nadal można szukać pomocy?

Tak. Wiele osób zgłasza się po latach od zdarzenia, gdy jego skutki zaczynają wpływać na pracę lub relacje. Terapeuta ocenia sytuację indywidualnie.

Czy mogę przyjść razem z bliską osobą?

Zazwyczaj tak, jeśli to ułatwia pierwsze spotkanie. Zasady ustala się z terapeutą, bo część rozmów jest prowadzona indywidualnie.

Czy konsultacja u psychotraumatologa wymaga skierowania?

W prywatnym gabinecie nie. W placówkach publicznych zasady zależą od miejsca, dlatego pytaj przy rejestracji.

Pracujesz w tym obszarze? Przejmij swój profil

Specjalizujesz się w traumie? Przejmij profil swojego gabinetu, wskaż obszary pracy, szkolenia i metody, a osoby szukające psychotraumatologa zobaczą potwierdzone kwalifikacje. Zapytania o termin trafiają do Ciebie bez prowizji, od 219 zł netto miesięcznie, szczegóły w cenniku.

Gdy potrzebujesz pomocy od razu

Jeśli skutki trudnego zdarzenia stają się nie do zniesienia, zadzwoń do Centrum Wsparcia pod numer 800 70 2222 lub do telefonu zaufania dla dorosłych pod numer 116 123. Ta strona ma charakter redakcyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.