Przejdź do treści
PolecaniTerapeuci

RODO w gabinecie psychologa i lista kontrolna dla prywatnej praktyki

RODO w gabinecie psychologa sprowadza się do pięciu obowiązków: wiedzieć, jakie dane o pacjentach zbierasz i gdzie leżą, mieć dla każdego rodzaju danych podstawę prawną, poinformować pacjenta przy pierwszym kontakcie, podpisać umowy powierzenia z dostawcami narzędzi i prowadzić rejestr czynności przetwarzania. Dane o zdrowiu psychicznym to szczególna kategoria z art. 9 RODO, więc zwolnienie małych firm z rejestru Cię nie obejmuje. Poniżej mapa danych typowej praktyki i lista do odhaczenia w jedno popołudnie.

Gdzie w praktyce psychologa są dane pacjentów

Większość tekstów o RODO dla psychologa zaczyna się od przepisów. Łatwiej zacząć od drogi, którą pokonuje pacjent: od pierwszej wiadomości do ostatniej faktury. Każdy wiersz tej tabeli to jedna pozycja w Twoim rejestrze czynności.

MiejsceJakie danePodstawa przetwarzaniaRozsądny okres przechowywaniaCo zrobić
Prośba o termin z katalogu lub formularza imię, e-mail, opis problemu zgoda zaznaczona przy wysyłce, art. 9 ust. 2 lit. a do umówienia wizyty albo odmowy, potem usunąć nie przenosić opisu problemu do notatek bez potrzeby
Telefon i SMS numer, treść wiadomości działania przed zawarciem umowy, art. 6 ust. 1 lit. b do zakończenia współpracy blokada ekranu, osobny numer służbowy
Kalendarz wizyt imię lub inicjały, termin umowa, art. 6 ust. 1 lit. b do zakończenia współpracy plus czas na rozliczenia w opisie wydarzenia inicjały zamiast pełnych danych
Notatki z sesji i dokumentacja dane o zdrowiu art. 9 ust. 2 lit. h, tajemnica zawodowa okres wskazany w przepisach o dokumentacji albo ustalony i wpisany w klauzuli szyfrowany dysk albo zamykana szafa, bez kopii w telefonie
Narzędzie do sesji online obraz, głos, czasem czat umowa brak nagrań, chyba że pacjent zgodzi się na piśmie umowa powierzenia z dostawcą
Faktury i rachunki imię, nazwisko, adres obowiązek prawny, art. 6 ust. 1 lit. c 5 lat od końca roku podatkowego w opisie usługi „konsultacja psychologiczna”, bez rozpoznania

Najczęstszy błąd, jaki widzimy, to rozpoznanie albo opis problemu w tytule wydarzenia w kalendarzu synchronizowanym z prywatnym telefonem. Druga pozycja to faktura z dopiskiem rodzaju terapii, która trafia potem do biura rachunkowego i do kontrahenta, jeśli płaci pracodawca pacjenta.

Prośby o termin z naszego katalogu przechowujemy po swojej stronie do czasu obsłużenia, nie dłużej niż 12 miesięcy, i nie przekazujemy ich innym terapeutom. Po dotarciu na Twój e-mail stają się Twoimi danymi i Twoją odpowiedzialnością. Szczegóły opisuje strona bezpieczeństwo danych w gabinecie psychologicznym.

Jakie przepisy RODO dotyczą psychologa

Tekst rozporządzenia jest dostępny w polskiej wersji na stronie EUR-Lex, a poradniki dla sektora zdrowia publikuje Urząd Ochrony Danych Osobowych. Dla prywatnej praktyki liczy się kilka artykułów.

  • Art. 9 ust. 2 lit. h pozwala przetwarzać dane o zdrowiu w celu diagnozy i leczenia przez osobę objętą tajemnicą zawodową. To podstawa dla notatek i dokumentacji, więc na samą terapię nie potrzebujesz osobnej zgody na RODO.
  • Art. 13 to obowiązek informacyjny: kto jest administratorem, w jakim celu i jak długo przetwarzasz dane, jakie prawa ma pacjent. Klauzulę dajesz przy pierwszym kontakcie albo na pierwszej sesji.
  • Art. 28 wymaga umowy powierzenia z każdym, kto przetwarza dane w Twoim imieniu: dostawcą poczty, kalendarza, narzędzia do wideorozmów, biurem rachunkowym.
  • Art. 30 to rejestr czynności przetwarzania. Zwolnienie dla firm poniżej 250 osób nie obejmuje przetwarzania danych szczególnych kategorii, a dane o zdrowiu są w tej grupie.
  • Art. 33 nakazuje zgłosić naruszenie do UODO w ciągu 72 godzin, na przykład po kradzieży nieszyfrowanego laptopa z notatkami.

Inspektora ochrony danych jednoosobowa praktyka zwykle nie musi wyznaczać, bo motyw 91 RODO wskazuje, że przetwarzanie danych pacjentów przez pojedynczego lekarza lub innego pracownika służby zdrowia nie jest przetwarzaniem na dużą skalę. Ośrodek z kilkunastoma terapeutami powinien to przemyśleć osobno.

RODO w terapii online

Przy sesjach zdalnych dochodzi dostawca wideorozmów. Wybierz narzędzie, które podpisuje umowę powierzenia i przechowuje dane w Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyłącz automatyczne nagrywanie i transkrypcję, a link do spotkania wysyłaj na adres pacjenta, nie w publicznym kalendarzu. Poproś pacjenta, żeby łączył się z miejsca, w którym nikt nie słucha, i zapisz to w umowie terapeutycznej. To jego dane, ale wycieku nikt nie będzie rozpatrywał po jego stronie.

Jeśli dopiero przenosisz część pracy do sieci, rachunek kosztów i trzy modele pracy zdalnej porównujemy na stronie praca psycholog online we własnej praktyce.

Lista kontrolna RODO dla gabinetu psychologa

1. Spisz wszystkie miejsca z danymi pacjentów według tabeli wyżej, łącznie z prywatnym telefonem.

2. Załóż rejestr czynności przetwarzania: cel, kategorie danych, odbiorcy, okres przechowywania, zabezpieczenia.

3. Przygotuj klauzulę informacyjną z art. 13 i ustal, kiedy pacjent ją dostaje.

4. Zbierz umowy powierzenia od dostawców poczty, kalendarza, wideorozmów i od biura rachunkowego.

5. Zaszyfruj dysk laptopa i telefon, ustaw blokadę ekranu i osobne konto do pracy.

6. Ustal okresy przechowywania i usuwaj prośby o termin, które nie zakończyły się wizytą.

7. Usuń rozpoznania z tytułów w kalendarzu i opisów na fakturach.

8. Wyłącz automatyczne nagrywanie w narzędziu do sesji online.

9. Opisz, co robisz po naruszeniu: kto ocenia ryzyko, jak zgłaszasz do UODO w 72 godziny, jak informujesz pacjenta.

10. Raz w roku przejrzyj rejestr i listę dostawców.

Lista jest pomocą, nie opinią prawną. Przy ośrodku z zespołem, badaniach naukowych albo współpracy z NFZ dochodzą obowiązki, które warto omówić z prawnikiem.

RODO w ośrodku z kilkoma terapeutami

W zespole najwięcej ryzyka nie leży w serwerach, tylko w dostępie. Koordynatorka umawiająca wizyty nie potrzebuje notatek z sesji, a terapeuta nie potrzebuje zapytań kierowanych do koleżanki. Dlatego w planie Ośrodek konto ma dwie role, terapeuta widzi tylko własne zapytania, a dziennik działań zapisuje, kto otworzył i zmienił profil. Logowanie przez firmowe konto sprawia, że dostęp kończy się razem z pocztą firmową odchodzącej osoby. Opis ról i rozliczeń jest na stronie program do obsługi gabinetu psychologicznego dla ośrodków.

Zasady to jedno, rozmowa z zespołem o tym, dlaczego koordynatorka nie widzi notatek, to drugie. Osoba, która pierwszy raz zarządza ośrodkiem, może przećwiczyć takie rozmowy na szkoleniach menedżerskich prowadzonych w formie online.

Jak katalog terapeutów ogranicza dane, za które odpowiadasz

Kanał pozyskiwania pacjentów też jest częścią Twojego RODO. W PolecaniTerapeuci pacjent szuka bez konta, wyszukiwania nie są zapisywane z adresem IP, a prośba o termin zawiera tylko to, co pacjent sam wpisał, ze zgodą zaznaczoną przy wysyłce. Nie płacisz prowizji od pacjenta i nie musisz prowadzić w katalogu żadnej dokumentacji, więc do rejestru dopisujesz jedną pozycję: przyjmowanie próśb o termin na e-mail.

Plan Gabinet kosztuje 219 zł netto miesięcznie, przy płatności rocznej 109 zł netto za miesiąc. Wszystkie plany opisuje cennik programu do gabinetu psychologicznego, a jak założyć profil, pokazuje strona dla terapeutów. Jeśli dopiero otwierasz praktykę, zacznij od tekstu jak założyć gabinet psychologiczny.

Czy psycholog musi mieć RODO?

Tak. Każdy psycholog, który przetwarza dane pacjentów w ramach praktyki, jest administratorem danych i musi stosować RODO: mieć podstawę prawną, poinformować pacjenta, zabezpieczyć dane i prowadzić rejestr czynności przetwarzania, bo dane o zdrowiu psychicznym należą do szczególnej kategorii z art. 9.

Czy pacjent musi podpisać zgodę RODO u psychologa?

Na samą terapię zwykle nie, bo podstawą jest art. 9 ust. 2 lit. h RODO i tajemnica zawodowa. Zgoda bywa potrzebna na rzeczy dodatkowe, na przykład nagranie sesji albo kontakt SMS z przypomnieniami. Pacjent zawsze dostaje natomiast klauzulę informacyjną.

Czy jednoosobowy gabinet psychologiczny musi prowadzić rejestr czynności przetwarzania?

Tak. Zwolnienie z art. 30 ust. 5 dla firm zatrudniających mniej niż 250 osób nie obejmuje przetwarzania danych szczególnych kategorii, a dane o zdrowiu do nich należą. Rejestr może być prostym dokumentem z celami, kategoriami danych, odbiorcami i okresami przechowywania.

Czy psycholog musi wyznaczyć inspektora ochrony danych?

Jednoosobowa praktyka zwykle nie. Motyw 91 RODO wskazuje, że przetwarzanie danych pacjentów przez pojedynczego pracownika służby zdrowia nie jest przetwarzaniem na dużą skalę. Większy ośrodek powinien ocenić skalę przetwarzania osobno i zapisać wynik tej oceny.

Jak długo psycholog przechowuje dane pacjenta?

Dokumentację tak długo, jak wymagają przepisy właściwe dla Twojej formy praktyki, a gdy ich brak, przez okres ustalony i wpisany do klauzuli. Faktury przechowujesz 5 lat od końca roku podatkowego. Prośby o termin bez umówionej wizyty usuń po ich obsłużeniu.